Kładąc duży nacisk na poznanie zasad prawidłowego żywienia i wy­konywania potraw, nie można pominąć warunków, w jakich od­bywa się spożywanie posiłków. Ważne są: nakrycie stołu, porządek w pokoju czy „kąciku jadalnym" w kuchni, odpowiednie naczynia stołowe, jak również nastrój domowników. Pośpiech przy gotowaniu nie wpływa wprawdzie na wytworzenie pogodnej atmosfery, ale do­bra organizacja pracy i podział czynności między domowników po­magają gospodyni w zachowaniu równowagi psychicznej. Jeśli ko­lacja jest wcześniej zaplanowana, a w spiżarni znajdują się po­trzebne produkty — łatwiej przyrządzić potrawy i nie ma powodu do niepokoju czy napięcia nerwowego. Spotkanie domowników przy kolacji powinno być przyjemnym wy­darzeniem dnia, nie tylko ze względu na zaspokojenie apetytu, ale także jako chwila wytchnienia przeznaczona na wymianę myśli i wra­żeń. Aby nastrój przy stole był pogodny, musi się do tego przyczynić cała rodzina, biorąc czynny udział w przygotowywaniu i podawaniu kolacji. Zwłaszcza obowiązki nałożone na dzieci muszą być egzekwo­wane, nie należy przy tym dzielić czynności na „odpowiednie" dla dziewcząt i dla chłopców. Do wytworzenia przyjemnej atmosfery przyczynia się w dużym stopniu staranne i estetyczne nakrycie stołu - według tych samych zasad co na przyjęcie gości. Różnice mogą dotyczyć rodzaju użytego obrusu, porcelany czy sztućców, nie może jednak zabraknąć talerzy, talerzyków, łyżek, noży, widelców itp. Niechęć domowników do zmy­wania naczyń prowadzi do zbyt daleko posuniętej „oszczędności" i często zdarza się, że na stół stawia się potrawy w zwykłym garnku. Przy takim „systemie" podawania lepiej potrawy porcjować w kuchni - wprost na talerze. Prymitywne warunki spożywania posiłków majq swoisty urok na biwaku czy wycieczce, natomiast w domu sq nie­pożądane, zwłaszcza jeśli do stołu zasiadajq dzieci. Do nakrywania stołu na co dzień najlepiej nadają się obrusy w ko­lorach pastelowych, np. żółtym, różowym, seledynowym, z tkanin lnia­nych lub bawełnianych. Ponieważ utrzymanie ich w czystości, zwła­szcza przy dzieciach, jest trudne — pod nakrycia dla najmłodszych stołowników można podkładać plastykowe serwetki. Do nakrycia stołu służq również obrusy z białej, kolorowej lub przejrzystej folii. Pod plastyk przezroczysty należy podkładać serwetę kolorowq z tka­niny, a pod kolorowy — serwetę białq. Można również podawać kolację na kolorowych serwetkach obiadowych, które dużo łatwiej prać niż obrusy. Obrusy i serwetki po zdjęciu ze stołu muszq być równo składane (po liniach załamania) i starannie przechowywane, aby długo zachowały świeży wyglqd. Jedzenie przy brudnym stole jest nieestetyczne i wpływa hamujqco na apetyt. Obrus musi być dostosowany do stołu; z każdego boku powinno zwisać po 20-25 cm. Podstawowe nakrycie stołowe dla jednej osoby składa się z:'talerza płytkiego i głębokiego, talerzyka deserowego lub kompotierki i sztuć­ców, tj. łyżki, widelca, noża i łyżeczki. Przystępujgc do nakrycia stołu (po rozłożeniu obrusa) ustawia się najpierw talerze płytkie oraz układa sztućce w takiej kolejności, w jakiej będq używane i - za­leżnie od przeznaczenia - po stronie prawej lub lewej talerza. Jeśli potrzebna będzie łyżka i widelec, układa się je po prawej stronie talerza, z tym że bliżej kładzie się widelec, który będzie potrzebny w drugiej kolejności. Jeśli potrzebny jest także nóż, wtedy widelec układa się po lewej stronie, a nóż i łyżkę - po prawej. Nóż powinien być zwrócony ostrzem w stronę talerza. Łyżeczkę do deseru czy spe­cjalne widelczyki do ciasta układa się ponad talerzem płytkim, a przed małym talerzykiem lub kompotierkq. Nakrycie do kolacji uzależnia się od menu posiłku. Jeśli składa się on z przystawki i gorqcego dania, ustawia się płytki talerz, na nim -talerzyk deserowy oraz kładzie widelec i nóż; gdy potrawa będzie wymagała krajania, to nóż położy się po prawej stronie, a widelec -po lewej, jeśli natomiast będzie potrzebny tylko widelec, sztućce położy się po stronie prawej, rezerwujgc nóż do smarowania pie­czywa. Jeśli na kolację podaje się zupę, a następnie dodatki uzupełnia­jące (np. kolacja wiosenna nr 9 lub zimowa nr 6), nakrycie składa się wtedy z talerzyka deserowego (lub płytkiego) i ustawionego na nim talerza głębokiego. Na stół podaje się zupę w wazie lub dla uproszczenia nalewa w kuchni na talerze i roznosi. Jeśli w skład kolacji wchodzi deser, np. kisiel, krem lub twaróg z owo­cami, kompotierki najlepiej napełnić wcześniej i podać na stół od razu przy nakrywaniu stołu lub gdy przychodzi czas na spożycie deseru. Podobnie postępuje się z cocktailem mleczno-owocowym. Serwetki bibułkowe (1-2 szt.) układa się złożone na pól, po lewej stronie talerza pod widelcem. Jeśli kawę czy herbatę podaje się do stołu w dzbankach, filiżanki ze spodkami ustawia się wcześniej przed każdym nakryciem. Jeśli natomiast napełnia się filiżanki w ku­chni, to ustawia się je na tacy, a obok spodki (jeden na drugim), aby zapobiec rozlewaniu płynu. Na każdym spodku kładzie się ły­żeczkę. Cukier należy zawsze podawać w cukiernicy. Na środku lub z boku, zależnie od usytuowania stołu, ustawia się niski wazonik z kwiatami lub ozdobnymi roślinami; nawet zielone listki czy gałązki dekorują stół i wprowadzają pogodny, miły na­strój. Nie zdobią natomiast kwiaty zwiędłe, dlatego należy im co­dziennie zmieniać wodę, podcinać łodygi, odrzucać zeschłe liście. Nie stosuje się do dekoracji stołu kwiatów doniczkowych. O estetyce nakrycia decyduje również porcelana i szkło. Codzienne naczynia mogą różnić się od serwisu używanego przy uroczystych okazjach, ale powinny mieć estetyczną barwę i kształt. Do częstego użytku najlepiej wybrać taki rodzaj porcelany, który łatwo skomple­tować w razie stłuczenia, gdyż trudno mówić o estetyce nakrycia, gdy każdy talerz czy talerzyk ma inny wzór. Jeśli nie ma w domu codziennego serwisu, należy dążyć do tego, aby chociaż poszczegól­ne rodzaje naczyń miały te same wzory, np. jednakowe talerze płyt­kie, jednakowe deserowe itp. Nie wyklucza to oczywiście indywidu­alnych upodobań i każdy może mieć swoją „ulubioną" filiżankę, talerzyk czy kompotierkę. Nie wolno natomiast używać wyszczerbio­nych kubków, talerzy itp. Jeśli porcelana jest biała lub tylko z dyskretnymi barwnymi szlaczka­mi, to szklanki i kompotierki powinny być z kolorowego szkła, gdyż ożywia to bardzo wygląd stołu. Ważne jest również przy nakrywaniu stołu, aby zachować takie same odstępy między poszczególnymi na­kryciami i równo rozłożyć sztućce. Jeśli posiłki spożywa się w „kąciku jadalnym" lub specjalnie do tego celu wydzielonej wnęce kuchennej, to należy uprzednio przygotować nie tylko stół, ale kuchnię, a więc wywietrzyć pomieszczenie i po­zmywać naczynia. Gospodyni musi przed rozpoczęciem posiłku umyć ręce, uporządkować włosy, zdjąć fartuch itp. Są to zabiegi sprawia­jące, że podczas kolacji wszyscy czują się psychicznie odprężeni po pośpiechu, który często towarzyszy czynnościom kulinarnym. Podczas trwania posiłku na stole powinien panować porządek. Dla­tego po spożyciu każdej potrawy czy napoju należy natychmiast ze­brać brudne naczynia i ewentualnie pozostałe potrawy. Nie można jednak rozpocząć sprzątania, dopóki wszyscy nie skończą jeść. Przy nakrywaniu stołu do przyjęcia zasiadanego potrzebne sq: czysty i bardzo starannie uprasowany obrus, najlepiej biały, ładna porcelana (serwis), sztućce, kieliszki, serwetki i kwiaty. Najpierw ustawia się talerze płytkie, na nich - talerzyki deserowe na przekąski i przystawki. Następnie układa się sztućce, zwracając uwagę na od­stępy między nakryciami. Jeśli w domu są podwójne sztućce (mniej­sze do przekąsek, większe do drugiego dania), układa się je obok siebie (po lewej stronie - widelce, po prawej - noże). Sztućce deserowe kładzie się nad talerzem. Jeśli podana będzie ryba z ośćmi, a brak specjalnych sztućców, należy położyć 2 widel­ce lub jeden widelec i kromeczki bułki. Kieliszki i szklaneczki usta­wia się po stronie prawej - skośnie ku środkowi, według przewidy­wanej kolejności użycia. Serwetki układa się lekko zwinęte w rulony z lewej strony talerza. Jeśli nie ma w domu serwetek obiadowych z tkaniny, najlepiej zastosować specjalne serwetki większe wyra­biane z ligniny. Kwiaty układa się w niskich naczyniach (talerzach z ceramiki, czar­kach kryształowych itp.), aby goście po obu stronach stołu widzieli się wzajemnie. Jeśli na stole jest dużo miejsca, można ustawić przy nakryciach małe talerzyki z pieczywem dla każdego gościa osobno. Na tacce lub talerzu ustawia się także używane najczęściej przypra­wy, tj. sól, pieprz, paprykę itp., czasem oliwę, cytrynę pokrajaną w ćwiartki, tarty ser itp., zależnie od jadłospisu. Przekąski i przystawki na półmiskach, salaterkach lub tackach oraz przewidziane do nich dodatki (rzodkiewki, borówki, sos tatarski, ogórki konserwowe, chrzan, borówki z chrzanem itp.) ustawia się na stole, ze sztućcami do nabierania. Eleganckim zwyczajem jest obno­szenie wokół stołu potraw gorących na półmiskach lub salaterkach i częstowanie nimi gości; sałatę i sos można postawić na stole. Półmisek podaje się zawsze z lewej strony (podkładając serwetkę), zniżając go do krawędzi stołu, aby łatwo było potrawę nabrać. Wino i inne napoje nalewa się z prawej strony; tak samo podaje się herbatę, kawę i zupę w filiżankach. Jeśli w przyjęciu uczestniczą dzieci, nalepiej zorganizować dla nich oddzielny stolik.